برگزاری کنفرانس «کمال اخلاقی در جامعه متکثر: اخلاق فضیلت در فلسفه، مسیحیت، و اسلام» در دانشگاه پادربورن، آلمان

کنفرانس کمال اخلاقی در جامعه متکثر (پادربورن، آلمان) – سید حسن اسلامی اردکانی

در تاریخ ۲ و ۳ آبان ماه جاری (۲۴-۲۵ اکتبر ۲۰۱۴) کنفرانسی با محوریت اخلاق فضیلت در سه سنت، در دانشگاه پادربورن، آلمان و به همت مرکز الهیات تطبیقی و فرهنگ‌شناسی (ZeKK)، برگزار شد. سخنرانان هفتگانه این کنفرانس که از دانشگاه‌های آلمان، انگلستان و ایران شرکت کرده بودند، مقالات خود را به زبان‌های آلمانی و انگلیسی ارائه کردند.
من هم که از سوی دانشگاه پادربورن دعوت شده بودم، مقاله‌ام را با عنوان «مفهوم حکمت در قرآن، حدیث، و اخلاق فضیلت اسلامی» ارائه کردم و در پی آن به پرسش‌های شرکت‌کنندگان پاسخ دادم.
نخستین نشست ساعت ۳ بعد از ظهر جمعه شروع شد و در آن دو مقاله ارائه شد. پس از خوشامدگویی و بیان فلسفه وجودی این کنفرانس از سوی پروفسور کلاوس فون اشتوش و پروفسور یوهن اشمیت، آندریاس ترامپوتا، از دانشگاه مونیخ، مقاله خود را با عنوان «فضیلت، تصور و واقعیت» ارائه کرد و در آن کوشید بین اصول‌گرایی کانت و موقعیت‌گرایی ارسطو جمع کند.
پروفسور تئودور دیتر، از استراسبورگ، دومین سخنران بود که مقاله خود را با عنوان «لوتر و اخلاق فضیلت ارسطویی» ارائه کرد و در آن کوشید قرائت تازه‌ای از مخالفت لوتر با اخلاق ارسطویی به دست دهد.
دومین نشست کنفرانس رأس ساعت ۹ بامداد شنبه، ۲۵ اکتبر برگزار شد. نخستین سخنران، جان بورتون، از دانشگاه آکسفورد بود که «اخلاق فضیلت در عهد عتیق» را به بحث گذاشت. و سپس به سؤالات جواب داد.
دومین سخران خودم بودم که مقاله خود را با عنوان «مفهوم حکمت در قرآن، حدیث و اخلاق فضیلت اسلامی» قرائت کردم و در آن  ابعاد حکمت در آیات قرآن و عناصر سازنده آن را بر اساس احادیث تحلیل و جایگاه آن را در متون اخلاقی بررسی کردم. سپس به پرسش‌های حاضران پاسخ دادم.
پس از استراحتی بیست دقیقه‌ای، سومین سخنران فردریش ویلهلم هورن، از دانشگاه گوتنبرگ، بود که مقاله خود را به نام «فضیلت در عهد جدید» به زبان آلمانی ارائه کرد. وی گزارش یا مختصری از این مقاله به زبان انگلیسی در اختیار حاضران قرار نداد و من به یاری پروفسور فن اشتوش با ایده‌های اصلی این مقاله آشنا شدم. حرف اصلی وی آن بود که فضایل چهارگانه ریشه مسیحایی ندارد و پولس با آن که یونانی مآب بود، در نامه‌های خود از این فضایل نامی نبرده است. با این حال به تدریج طی تحولاتی تاریخی این فضایل وارد فرهنگ مسیحی می‌شود.
سومین و آخرین نشست درست بعد از ناهار و ساعت ۱ و نیم بعد از ظهر برگزار شد. نخستین سخنران دکتر محمد لگنهاوزن بود که بحث خود را عمدتاً با استفاده از تصاویری از کتاب‌های عرفانی و اخلاقی خواجه نصیر الدین طوسی و ملاصدرا با عنوان «نیت، ایمان، و فضیلت در سنت اخلاقی شیعه» ارائه کرد و به مقایسه این دو پرداخت.
دومین سخنران سجاد رضوی، از دانشگاه اگتزر، انگلستان، بود که مقاله خود را با عنوان «مباحثات جاری درباره اخلاق فضیلت در ایران میان حوزه و دانشگاه» ارائه کرد. در این بحث، وی به برخی آثار منتشر شده در ایران در عرصه اخلاق از جمله کار آقای فنایی اشاره کرد. وی در واقع نگاهی مورخانه داشت و گزارشی از وضع مطالعات اخلاقی به دست داد.
در انتهای بحث جمع‌بندی به دست برگزارکنندگان صورت گرفت و گفته شد که مقالات ارائه شده در قالب مشخصی دریافت و به صورت کتابی منتشر خواهد شد. موعد تحویل مقالات ۱ فوریه ۲۰۱۵ تعیین شد.
در این کنفرانس جمع و جور که یک روز و نیم طول کشید، شام و ناهار فقط سوپ و آب میوه بود.  پس از آن که سوپ صرف شد، همچنان میهمانان منتظر غذای اصلی بودند. حتی یکی از میزبانان، پروفسور اشمیت، هم چنین تصوری داشت. بعد ا یک ساعت برخاست و رفت و پرسید و برگشت و گفت که غذا همین است و اگر کسی هنوز گرسنه است، میتواند باز هم سوپ سفارش دهد!
هفت نفر سخنرانی کردند و تنها دو نفر از پاورپوینت استفاده کردند، یکی دکتر لگنهاوزن و دیگری خودم.
خدمات، وقت‌شناسی، و برنامه‌ریزی دقیق و سنجیده و بجا بود. هدیه کنفرانس یک بروشور و چند برگه و یک عدد مداد معمولی بود.
(لینک کوتاه به این مطلب: http://hassaneslami.com/?p=461)

یک دیدگاه 13 در “برگزاری کنفرانس «کمال اخلاقی در جامعه متکثر: اخلاق فضیلت در فلسفه، مسیحیت، و اسلام» در دانشگاه پادربورن، آلمان

    1. درود به شما. فعلا امکانش نیست. اصلش را به انگلیسی نوشتم و برگردانش زمان میبرد. انشاالله در فرصت مناسب این کارر ا خواهم کرد. شادکام باشید

  1. درود و سلام
    خسته نباشید
    کاش ما هم میتوانستیم این مقاله ها را بخوانیم.
    مسلما هزینه ریخت و پاشهای غیرضروری را صرف امور علمی و فرهنگی میکنند و به فکر خودنمایی نیستند.
    درباره غذا! سالهاست که به این حدیث فکر میکنم: «شکم پرستی و دانایی با هم جمع نمیشوند» (حضرت رضا ع).

    1. زنده باشید. انشاء الله پس از نشر عمومی خواهید خواند. درباره غذا سخن شما کاملا درست است. به تعبیر حضرت امیر مؤمنان: لا تجتمع عزیمه و ولیمه!

  2. سلام استاد
    آلمان به عنوان یک کشور و آلمانی به عنوان یک فرهنگ و زبان بسیار غنی و پیچیده است.اگر نبود که این همه فیلسوف مانند فیشته،کانت،هگل،مارکس،نیچه،هایدگر،هابرماس و آرنت ،نقاش مانند داوید فریدریش، دورر،کله،موسیقیدان مانند باخ،بتهوون،موتزارت،واگنر تولید نمی کرد.بماند که در صنعت و تکنولوژی،فوتبال و … هم یکه تاز هستند.البته اضافه کنید که در دو جنگ جهانی هم نقش داشتند.هگل گفته بود که حقیقت کل است.
    من فکر میکنم سه فرهنگ و کشور ایران،آلمان و امریکا شباهت هایی بهم دارند.این سه کشور تنها ممالک محروسه ای هستند که می توانند نظریه وحدت در کثرت داشته باشند.
    این که شما استاد گرامی به چنین کشوری دعوت می شوید،مایۀ افتخار شاگردی مانند است که افسوس می خورد کاش بیشتر در کلاس بهره میبردم. :(
    سلامت باشید.

  3. با سلام خدمت استاد گرامی
    وقت شما بخیر
    آیا فقط آلمان چنین کنفرانسهایی در زمینه اخلاق برپا می کنه؟
    اخلاق فضیلت در چه جاهای دیگه ای بر پا شده یا بناست برپا شود؟
    دقت نظر شما در مسائل مختلف تحسین برانگیز است
    با تشکر

    1. اقای کاظمی سپاسگزارم
      بحث اخلاق فضیلت نسبتا تازه است. با این حال میتوان انتظار داشت که در کشورهای اروپایی به خصوص انگلستان این بحث داغ باشد. اما دقیقا نمیدانم که کجاها برگزار شده است یا میشود

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Current day month ye@r *