دو استدلال اخلاقی بر ضد مصرف گوشت صنعتی

دو استدلال اخلاقی بر ضد مصرف گوشت صنعتی
دکتر سید حسن اسلامی اردکانی

امروزه مصرف گوشت صنعتى به شکل وسیعى رواج یافته و مراکز صنعتى پرورش حیوانات جایگزین شیوه های سنتى شده است. این مقاله از این نقطه عزیمت آغاز مى کند که تفاوت های اساسى میان گوشتهای صنعتى و گوشتهای غیرصنعتى وجود دارد که از نظر اخلاقى تعیین کننده است و با توجه به نحوه فراهم آمدن گوشت های صنعتى، خوردن آنها اخلاقاً دفاع پذیر نیست.نگارنده در این مقاله برای اثبات مقصود خود دو استدلال پیش مى کشد: نخست استدلال بر اساس تحمیل رنج گسترده و ناموجه به حیوانات، و دوم تخریب گسترده محیط زیست. هر استدلال خود بر یک مقدمه علمى و یک مقدمه اخلاقى مبتنى است و در صورت پذیرش این مقدمات علمى و اخلاقى، چاره ای جز دست کشیدن از مصرف گوشت صنعتى یا دست کم کاهش مصرف آن وجود ندارد. پس از طرح این استدلال ها، نویسنده به سه اشکال اساسى مى پردازد و مى کوشد به آنها پاسخ دهد.

این مقاله در فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشهای اخلاقی (شماره ۹-۱۰، پاییز و زمستان ۱۳۹۱) به تازگی منتشر شده است.
البته مشخصات نشر در صفحه اول مقاله اشتباه چاپ شده است (در صفحات بعدی درست است).

+ خواندن/دریافت مقاله

یک دیدگاه 9 در “دو استدلال اخلاقی بر ضد مصرف گوشت صنعتی

  1. استاد عزیز
    سلام
    من مدتها است نسبت به بدرفتاری‌های ما انسان‌ها نسبت به حیوانات دغدغه‌مند هستم و به عنوان یک انسان نسبت به رفتارهای سبعانه که در جای جای کره زمین با حیوانات داریم، شرم می‌کنم.
    این امر آنقدر مرا ناراحت می‌کند که غالباً نسبت به بخش زیادی از این سوء رفتارها، در حالت انکار (مکانیزم دفاعی در برابر اضطراب‌ها) به سر می‌برم و به صورت ناهشیار از شنیدن اخباری که تصریح به این رفتارهای ناشایست می‌کنند، فرار می‌کنم.
    با خواندن مقاله شما (بخصوص آن قسمت که فرق میان روش سنتی و صنعتی را بیان کرده‌اید) بخش زیادی از ناهشیار انکار شده من به هشیار آمد. مقاله دردمندانه‌ای بود. خدا خیرتان دهد. امیدوارم خدا به ما انسان‌ها عقل بدهد تا برای هوا و هوس خود به این موجودات زبان‌بسته اینقدر ظلم نکنیم.

  2. سپاس از شما استاد گرامی
    این مقاله به همراه مباحث مرتبط در ترم پیش برای من هم بهره علمی به همراه داشت و هم بهره و تأثیر عملی.
    تشکر می کنم بابت تغییر و تحولی که مسببش بودید.

  3. جناب اسلامی عزیز، درود.
    من به دلیلی عامتر از استدلال اول شما در این مقاله، چند سالی است که گیاهخوار شده ام و خوردن هیچ یک از انواع گوشت صنعتی و غیرصنعتی را اخلاقاً مجاز نمی دانستم. اکنون که مقاله شما را بازخوانی کردم، عوضِ آنکه راضی به خوردن گوشتِ غیرصنعتی شوم، در اخلاقی بودن موارد دیگری شک کردم. خواستم ببینم شما چگونه این مسئله را برای خود حل کرده اید.
    اگر استدلال برای عدم مصرف گوشت صنعتی، وارد آمدن درد و رنج اضافی در مرغداریها و گاوداریهای مدرن به حیوانات است، باید اصل اخلاقی را کمی تعمیم داد و گفت مصرف هر گونه فرآوردۀ حیوانی از این دست، اخلاقاً باطل است؛ چراکه اساساً بسیاری از مرغداریها و گاوداریها، اولاً به دنبال فرآورده های لبنی هستند، و پس از آن، در پی فراورده های گوشتی. بنابراین خوردن تخم مرغ، شیر، پنیر، و هر چیزی از این دست که از دام و طیور غیرخانگی به دست آمده باشد، اخلاقاً باطل است. و اینجاست که البته دیگر کار بالا میگیرد. یعنی خوردن مواد خوراکی ای همچون کیک و شیرینی و بیسکوییت و بستنی صنعتی نیز که در آنها از تخم مرغ یا شیر صنعتی استفاده شده است، اخلاقاً غیرمجاز است. به تعبیر دیگر، باید اخلاقاً نسبت به فرآورده های صنعتی، «وگان» شویم و اگر هم میخواهیم نیمرو و کیک و بستنی بخوریم، آنها را باید با فراورده های ارگانیک تهیه کنیم.
    اینجاست که باید گفت اخلاقی زیستن، چقدر دارد پرهزینه (در صورت خوردن) یا ریاضت کشانه (در صورت نخوردن) می شود!

    1. با درود به شما،
      هدف من در این مقاله، توصیه به خوردن گوشت غیر صنعتی نبود و نیست. خواستم نشان بدهم که خوردن گوشت صنعتی اخلاقا مجاز نیست و داوری شما نشان میدهد که در کارم موفق بوده ام. من از یک استدلال حداقلی استفاده کردم و نشان دادم که نباید گوشت صنعتی خورد. اما این استدلال نافی ان نیست که دیگر گوشتها را هم نباید خورد. به درستی گفته اند «اثبات شیئ، نفی ماعدا نمیکند». بحث دیگر فراورده ها و کیک و بستنی نیازمند تفصیل دیگری است که در جای خود انشاالله به ان خواهم پرداخت.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Current day month ye@r *