سحر بلبل حکایت با صبا کرد: ساعتی در خانه گوته

یادداشت‌ها و برداشت‌هایی از سفر فرانکفورت (۲)
سحر بلبل حکایت با صبا کرد: ساعتی در خانه گوته

فرانکفورت شهر موزه‌ها است. ۲۹ موزه دارد، مانند موزه هنر معاصر، موزه عکاسی، موزه فیلم، موزه کودکان، و موزه کاریکاتور. اما یکی از معروف‌ترین موزه‌ها که در مرکز شهر است، موزه خانه گوته است. هرچه باشد، یوهانس ولفگانگ گوته (۱۷۴۹-۱۸۳۲) افتخار این شهر است. گفتنی است که در آلمان امروز دو شهر به نام فرانکفورت داریم و باید حتماً نامل کامل این شهر را گفت تا از آن یکی متمایز شود. این فرانکفورت معروف که دانشگاه گوته نیز در آن قرار دارد به فرانکفورت کنار رود مَین (Frankfurt am Main) معروف است و با فرانکفورت کنار رود اُودر (Frankfurt an der Oder, or Frankfurt Oder) فرق دارد. به هرحال فرانکفورت پرجمعیت و پرموزه همین فرانکفورت کنار رود مَین است که خیلی پر آب و شاداب است. خلاصه یکی فرانکفورت پایین دست رود اُودر است و دیگری کنار رود مَین. ظاهراً این جا هم تقسیمات بالارودی و پایین‌رودی جریان داشته است. برگردیم به موزه گوته.

متن کامل را اینجا بخوانید.

ما کدام بخش «پیکره معرفت» هستیم؟

پیکره معرفت - عکس از سید حسن اسلامی

پیکره معرفت – عکس از سید حسن اسلامی

در پردیس جدید دانشگاه گوته، فرانکفورت، تندیسی با ارتفاع حدود ۶ متر فلزی از حروف الفبای زبان‌های گوناگون نصب شده است که بازگوی مشارکت همه فرهنگ‌ها در پدید آوردن معرفت جهانی است. حروف عربی-فارسی، از جمله ح، ث، ل، در این پیکره فراوان دیده می‌شود و تا سر تندیس را هم پوشانده است. اما واقعاً جای پرسش است که ما فعلاً کدام بخش پیکره معرفت را در جهان امروز تشکیل می‌دهیم؟ این تندیس را چهار سال قبل دیدم و تا کنون این پرسش رهایم نکرده است. باز با دیدن این تندیس اسیر این پرسش هستی‌سوز شدم، به گفته خسرو گلسرخی: «ثقل زمین کجا است؟ من در کجای جهان ایستاده‌ام؟»
پیکره معرفت - عکس از سید حسن اسلامی

پیکره معرفت – عکس از سید حسن اسلامی

گفتنی است که این تندیس زیبا به دست هومی پلنسا (Jaume Plensa) هنرمند اسپانیایی، ساخته و در سال ۲۰۱۰ در این دانشگاه نصب شده است.
من این عکس ها را در ۳۰/۲/۹۴ (۲۰ می ۲۰۱۵) گرفته‌ام.

می توانید نسخه کامل/جدیدتر را در اینجا ببینید.

مقاله «تقابل پرنویسی و خوب‌نویسی در تولید علم: تحلیلی انتقادی»

تقابل پرنویسی و خوب نویسی در تولید علم: تحلیلی انتقادی – سید حسن اسلامی

بارها این ترجیع‌بند را شنیده‌ایم که «یک دسته گل دماغ‌پرور، از خرمن صد گیاه بهتر». کسانی با تکرار این سخن، پرکاری را در هر عرصه‌ای مجاز بشمارند، در عرصه تألیف و تصنیف جرمی نابخشودنی می‌دانند و همواره از کسانی که اهل قلم و پرکار هستند درباره چند و چون کارشان پرسش می‌کنند. از این منظر، اصل بر ننوشتن، و یا حداکثر، کم نوشتن است. لذا هر کس کمی بیشتر نوشت، باید پاسخ‌گوی کارش باشد.
در مقاله «تقابل پرنویسی و خوب‌نویسی در تولید علم: تحلیلی انتقادی» که به تازگی در فصلنامه علمی-پژوهشی راهبرد فرهنگ (شماره ۲۵، بهار ۱۳۹۳، ص۱۰۵-۱۲۸) منتشر شده است، به گزارش این نگرش، دلایلی که به سود آن به دست داده می‌شود، صورت‌بندی و تحلیل آن‌ها پرداخته‌ام و کوشیده ام ناکارآمدی آن‌ها را نشان دهم.
گفتنی است که سه نسخه از مجله‌ای که مقاله‌ام در آن چاپ شده است، برایم ارسال کرده‌اند و در هر سه نسخه، تنها یک سوم مقاله من چاپ شده است. یعنی تنها هشت صفحه اول مقاله‌ام آمده است و در ادامه ۱۶ صفحه یعنی دو فرم کامل از مقاله دیگری در این جا به صورت تکراری چاپ شده است. باز هم جای شکرش باقی است که   یک سوم مقاله‌ام چاپ شده است!
(لینک کوتاه به این مطلب: http://hassaneslami.com/?p=475)

دغدغه‌های زیست‌محیطی در عاشورای حسینی

دغدغه‌های زیست‌محیطی در عاشورای حسینی – عکس از سید حسن اسلامی

در دهه محرم امسال، شاهد ورود عنصر تازه‌ای در تبلیغات عاشورایی هستیم، یا دست کم من برای اولین بار شاهد آن هستم. برخی پلاکاردها عزاداران به شکل غیر مستقیم به حفظ و گسترش بهداشت شهری و توجه به محیط زیست دعوت می‌کنند. این آغاز مبارکی است که امید می‌رود همرا با شدت یافتن مسائل زیست‌محیطی به‌شکلی حساب‌شده و سنجیده پیش برود و سواد زیست‌محیطی را به شهروندان و به خصوص عزاداران حسینی تعلیم دهد.  ادامه‌ی خواندن

برگزاری کنفرانس «کمال اخلاقی در جامعه متکثر: اخلاق فضیلت در فلسفه، مسیحیت، و اسلام» در دانشگاه پادربورن، آلمان

کنفرانس کمال اخلاقی در جامعه متکثر (پادربورن، آلمان) – سید حسن اسلامی اردکانی

در تاریخ ۲ و ۳ آبان ماه جاری (۲۴-۲۵ اکتبر ۲۰۱۴) کنفرانسی با محوریت اخلاق فضیلت در سه سنت، در دانشگاه پادربورن، آلمان و به همت مرکز الهیات تطبیقی و فرهنگ‌شناسی (ZeKK)، برگزار شد. سخنرانان هفتگانه این کنفرانس که از دانشگاه‌های آلمان، انگلستان و ایران شرکت کرده بودند، مقالات خود را به زبان‌های آلمانی و انگلیسی ارائه کردند.
من هم که از سوی دانشگاه پادربورن دعوت شده بودم، مقاله‌ام را با عنوان «مفهوم حکمت در قرآن، حدیث، و اخلاق فضیلت اسلامی» ارائه کردم و در پی آن به پرسش‌های شرکت‌کنندگان پاسخ دادم. ادامه‌ی خواندن

مقاله «سرشت و ساختار مقالات اخلاقی: اصول راهنما»

سرشت و ساختار مقالات اخلاقی: اصول راهنما – سید حسن اسلامی اردکانی

بسیاری از مقالاتی که در مجلات علمی منتشر می‌شود، فاقد چارچوب و نظم منطقی است و نویسندگانشان با ساختار مقالات و کارکرد اجزای آنها آشنا نیستند. در نتیجه، گاه بخشی از نتیجه مقاله، در چکیده بازنویسی می‌شود و گاه در خاتمه نتایجی عرضه می‌شود که هیچ ریشه‌ای در بدنه مقاله نداشته است. طی سال‌های متمادی خواندن و داوری این دست مقالات و با استفاده از تجارب خودم در نگارش مقالات دیگر، بر آن شدم تا در مقاله «سرشت و ساختار مقالات اخلاقی: اصول راهنما» در حد دانش خودم کارکرد اجزای اساسی یک مقاله خوب و شرایط صوری و محتوایی نگارش آن را بنگارم. حاصل کار این مقاله است که در فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهشنامه اخلاق، شماره ۲۲، زمستان ۱۳۹۲، ص۷-۳۲، منتشر شده است.

خواندن / دریافت مقاله

(لینک کوتاه به این مطلب: http://hassaneslami.com/?p=452)

مقاله «آخوند خراسانی و بحث همبستگی عقل و شرع»

بحث از سرشت خوبی و بدی و عقلی یا شرعی بودن آن بحثی اخلاقی است. اما به دلایلی (که اینجا مجال طرح آن‌ها نیست) این بحث در جهان اسلام در علم کلام و سپس در علم اصول بسط یافته و جاگیر شده است. در این مقاله کوشیده‌ام سرشت این مسئله و پرسش‌های اصلی ناظر به حسن و قبح را بکاوم و دیدگاه آخوند خراسانی و منتقد معروف وی، یعنی محقق اصفهانی را تحلیل کنم. گفتنی است در حالی که آخوند خراسانی حسن و قبح را امری ذاتی و عقلی می‌داند، محقق اصفهانی، با استناد غیر دقیقی به سخنان کسانی چون ابن سینا، آن را امری عرفی و قراردادی تفسیر می‌کند و مثلاً  حسن صدق و قبح کذب را از مشهورات می‌شمارد.
این مقاله در یادنامه آخوند خراسانی با این مشخصات به تازگی منتشر شده است:
عالم ربانی: مجموعه مقالات بزرگداشت آخوند خراسانی، به کوشش جمعی از محققان، تهران، علم، ۱۳۹۲، ص ۴۷-۷۴٫

خواندن / دریافت مقاله

(لینک کوتاه به این مطلب: http://hassaneslami.com/?p=444)

مقاله «ازدواج به مثابه اقدامی اخلاقی؛ پاسخ به سه استدلال» + دانلود متن

ازدواج به مثابه اقدامی اخلاقی؛ پاسخ به سه استدلال – سید حسن اسلامی

در پی نشر گفتگویی منسوب به استاد مصطفی ملکیان درباره اخلاقیت ازدواج، پاره‌ای از دانشجویان خوبم نزدم آمدند و ملاحظات خود را بازگفتند و خواستار بحثی مبسوط شدند. آن زمان یادداشتی در وبسایتم نوشتم به نام «مسئله این نیست، وسوسه این است: در باب اخلاقی بودن ازدواج» و در آن وعده کردم که در آینده مقاله‌ای مفصل در این باره خواهم نوشت. اینک آن مقاله با عنوان «ازدواج به مثابه اقدامی اخلاقی؛ پاسخ به سه استدلال» در فصلنامه اخلاق (شماره ۳۲) منتشر شده است. در این مقاله کوشیده‌ام به استدلال‌های عمده‌ای که بر ضد ازدواج اقامه شده است، پاسخ دهم و از نهاد ازدواج به شکل حداقلی آن دفاع کنم.

خواندن / دریافت مقاله

پ.ن.: آقای دکتر مهدی اخوان اطلاع دادند که دو مقاله انگلیسی از مقالات مورد بحث این نوشته (مقالات مولر ۲۰۰۳ و لانداو ۲۰۰۴) را به فارسی ترجمه کرده و بناست در آینده همراه با مقالات دیگری منتشر شوند.

«اگر مرگ داد است»: به یاد علیرضا شایق

خبر کوتاه و صریح بود. از پله ساختمان پایین می‌آمدم که همکارم، آقای فرهودی گفت: «خبر داری شایق فوت کرده است؟» این سؤال هیچ ابهامی نداشت. با این حال، منطق انکار و چانه‌زنی که در برابر مرگ خود را عیان می‌کند، این جا نیز آشکار شد. پرسیدم: «یعنی واقعاً فوت کرده؟ مطمئنی؟» اما کار از این حرفها گذشته بود.
دوستی خوب و خوشرو، در میانه راه زندگی، ناگاه پایش لغزید و دیگر برنخاست. این سرشت زندگی است.
علیرضا شایق همکار ما در دانشگاه ادیان و مذاهب بود و پس از آن در مقطع ارشد و آنگاه دکتری در همین دانشگاه ادامه تحصیل داد و در مقطع دکتری رشته دین‌پژوهی چند واحدی نیز با من درس گذراند. اما دست اجل فرصت نداد که ثمر کارش را بچیند. بدین ترتیب، دانشجو و دوستی خوب  را از دست دادیم. خدایش بیامرزاد. به همه بازماندگان و دوستانش تسلیت می‌گوییم و یادش را زنده نگه می‌داریم.

مقاله « اخلاق زیست محیطی : زمینه ها، دیدگاه ها و چشم انداز آینده»

 

اخلاق زیست محیطی: زمینه ها، دیدگاه ها و چشم اندازهای آینده

به تازگی مقاله «اخلاق زیست‌محیطی: زمینه‌ها، دیدگاه‌ها و چشم‌انداز آینده» که دو سال پیش آن را برای همایش بین المللی اخلاق و ادیان نوشته بودم در چهارمین شماره فصلنامه اخلاق وحیانی منتشر شده است. در این مقاله کوشیده‌ام زمینه‌های شکل‌گیری اخلاق زیست‌ محیطی، پاره‌ای مسائل مهم آن و سوگیری‌های احتمالی آینده‌اش را بازگویم و مسئله نسبت دین و اخلاق زیست‌محیطی را برجسته سازم.

خواندن / دریافت مقاله