بایگانی برچسب: علم و دین

مقاله «آخوند خراسانی و بحث همبستگی عقل و شرع»

بحث از سرشت خوبی و بدی و عقلی یا شرعی بودن آن بحثی اخلاقی است. اما به دلایلی (که اینجا مجال طرح آن‌ها نیست) این بحث در جهان اسلام در علم کلام و سپس در علم اصول بسط یافته و جاگیر شده است. در این مقاله کوشیده‌ام سرشت این مسئله و پرسش‌های اصلی ناظر به حسن و قبح را بکاوم و دیدگاه آخوند خراسانی و منتقد معروف وی، یعنی محقق اصفهانی را تحلیل کنم. گفتنی است در حالی که آخوند خراسانی حسن و قبح را امری ذاتی و عقلی می‌داند، محقق اصفهانی، با استناد غیر دقیقی به سخنان کسانی چون ابن سینا، آن را امری عرفی و قراردادی تفسیر می‌کند و مثلاً  حسن صدق و قبح کذب را از مشهورات می‌شمارد.
این مقاله در یادنامه آخوند خراسانی با این مشخصات به تازگی منتشر شده است:
عالم ربانی: مجموعه مقالات بزرگداشت آخوند خراسانی، به کوشش جمعی از محققان، تهران، علم، ۱۳۹۲، ص ۴۷-۷۴٫

خواندن / دریافت مقاله

(لینک کوتاه به این مطلب: http://hassaneslami.com/?p=444)

مقاله «پیامدهای نظریه تکامل و پاسخ‌های ایرانی» + دریافت متن

پیامدهای نظریه تکامل و پاسخ های ایرانی – سید حسن اسلامی

نظریه تکامل موجودات زنده یکی از شدیدترین نمونه‌های بحث‌انگیز تعارض علم و دین، به شمار می‌رود، به حدی که پس از۱۵۰ سال از نشر کتاب بنیاد انواع داروین، هنوز شاهد برداشت‌های الاهیاتی و فلسفی از این نظریه علمی هستیم. در این مقاله کوشیده‌ام جایگاه این نظریه را در جهان علم امروز و مسائل الهیاتی که برانگیخته است بازگویم و پاسخ‌هایی را که دانشوران مسلمان ایرانی به آن‌ها داده‌‌اند بررسی کنم. این مقاله بلند در مجموعه مقالات یادنامه آیت الله علی مشکینی (قم، دار الحدیث، ۱۳۹۲، ج۱، ص۱۴۹-۲۱۸) منتشر شده است.

+ با سپاس از حسن توجه دوستان به این مقاله، از انجا که نسخه چاپی این مقاله به شکل نادرستی دستکاری شده و گاه ابهام آفرین شده است، فایل اصلی خودم را دراین جا برای استفاده دوستان بازپخش میکنم

خواندن / دریافت مقاله (نسخه کامل)

خواندن / دریافت مقاله (نسخه چاپی)

(لینک کوتاه به این مطلب: http://hassaneslami.com/?p=276)

مقاله « دغدغه های دین و اخلاق در خوانده های سال ۱۳۹۰»

دغدغه های دین و اخلاق در خوانده های سال ۱۳۹۰ – دکتر سید حسن اسلامی

در پاسخ به اقتراح کتاب ماه دین برای شماره فروردین سال ۱۳۹۱ این مقاله را نوشتم.

در این مقاله مختصری درباره مقدمه ای تاریخی به فلسفه دین نوشته خانم لیندا زاگزبسکی و اخلاق برای زندگی از خانم باس گفته ام. به علاوه، نکاتی انتقادی ناظر به اخلاق دین شناسی اثر ابوالقاسم فنایی گفته ام.

مقاله « علم و دین : بازآرایی دیدگاه‌ها و چالش‌ها»

کتاب Religion and Science: An Introduction اثر Brendan Sweetman خواندنی و آموزنده است. این کتاب را در کتاب ماه دین، شماره ۱۸۲، آذر ۱۳۹۱، معرفی کرده ام.

اشاره: برندن سویتمن، استاد فلسفه دانشگاه راکهرست در کانزاس آمریکا، در این متن خوش‌خوان به دقت نسبت علم (به معنای معرفت تجربی) و دین را تحلیل می‌کند و مسائل چالشی این عرصه را با علاقه‌مندان در میان می‌گذارد. وی کتاب دیگری دارد به نام اخلاق و پزشکان (Ethics and Medics) که از مایه‌های آن در این کتاب نیز بهره برده است. کتاب حاضر ساختاری کاملاً آموزشی دارد و خواننده را گام به گام با مسائل اصلی این عرصه آشنا می‌کند. نویسنده طی هشت فصل، از مسائل مقدماتی آغاز می‌کند، بحث‌هایی مانند نظریه تکامل و طرح در خلقت را پیش می‌کشد و با مرور درس‌هایی که می‌توان از نزاع علم و دین آموخت، کتاب را به پایان می‌برد. این کتاب به تفصیل کتاب علم و دین ایان باربور نیست، اما مهم‌ترین امتیازش تازگی بسیاری از مطالبی است که در زمان نگارش کتاب باربور ذهن و ضمیر عالمان دین و دانشمندان را مشغول نکرده بود. وی در عین حال از تأملات و تقسیم‌بندی‌های باربور در این کتاب بسیار یاری می‌گیرد.

مشخصات کتاب را در سایت ناشر (Continuum) ببینید.

(لینک کوتاه به این مطلب: http://hassaneslami.com/?p=308)